قانون جدید چک در یک نگاه! کارآمد یا کار خراب کن؟!

قانون جدید چک در یک نگاه! کارآمد یا کار خراب کن؟!
دی ۸, ۱۳۹۷ مدرسه حقوقی مدیران

قانون جدید چک در یک نگاه! کارآمد یا کار خراب کن؟!

 

همانطور که احتمالا می دانید و در خبر ها شنیده اید چند هفته ای است که قانون جدید چک اصلاح شده است. صحبت از این قانون به حدی زیاد است که دیگر نمی توانیم به راحتی متخصص را از غیر متخصص تشخیص دهیم! برخی این قانون را خوب می دانند برخی به آن انتقادات جدی وارد می کنند.

 

در این مقاله سعی داریم ببینیم که چه تغییراتی در قانون جدید چک ایجاده شده است.

 

قبل از خواندن ادامه مقاله، به تصویر زیر با دقت نگاه کنید.

تغییرات قانون جدید چک در یک نگاه

 

 

تصوبر بالا اگر چه کامل نیست و نقص دارد اما ذهنیت خوبی ایجاد می کند تا ببینیم قانون جدید چه تغییراتی داشته است

در ادامه  ۱۰ تا از مهم ترین تغییرات را در دو مقاله با هم بررسی می کنیم.

اما قبل از هر چیزی یک نکته مهم وجود دارد که باید به َآن اشاره کنیم و آن نکته این است قانونی که درباره آن صحبت می کنیم، نیاز به زیر ساخت ها و تجهیزات فنی زیادی دارد که چون در حال حاضر بخش عمده ای از این زیر ساخت ها فراهم نیست، عملا پیاده سازی صد در صدی این قانون با تاخیر مواجه خواهد بود. برای مثال اولین تغییر قانون چک، راجع به چک های الکترونیکی است و برای تحقق این امر بانک مرکزی تا یکسال زمان دارد. یعنی عملا تا یکسال آینده خبری از چک های الکترونیکی در بازار نخواهیم بود. یا مثلا خود فرایند تشریفات صدور دسته چک فرایندی کوتاه و سریع نیست که از همین فردا بتوانیم دسته چک های جدیدی بگیریم.

 

در ادامه مقاله، نگاهی به  مهم ترین ابداعات قانون جدید چک خواهیم داشت

 

 اولین تغییر، پیش بینی چک های الکترونیکی

اینکه دقیقا چرا قانونگذار ما چک های الکترونیکی را پیش بینی کرده است مشخص نیست. مخصوصا که همچین چیزی را هنوز در کشور های بسیار پیشرفته ( از نظر قدمت قانون و کیفیت بانکداری) مثل فرانسه نمی توانیم ببینیم! درواقع در کشوری مثل فرانسه هنوز خبری از چک های الکترونیکی نیست.

به هر صورت آنچیزی که از اولین تغییر قانون جدید، که تبصره ۱ ماده ۱ هست متوجه می شویم دو نکته است:

  • هنوز زیرساخت های لازم را بانک ها ندارد و برای تجهیز به زیرساخت های فنی لازم بانک مرکزی یکسال فرصت دارد
  • تمام ضوابط و مقررات چک های الکترونیکی همان است که درباره چک های معمولی (کاغذی) می دانیم

 

دومین تغییر، اعتبار سنجی

شاید تا چند هفته پیش اگر برای دریافت دسته چک به یکی از بانک ها مراجعه می کردیم با هفت خوان رستم و فرایند پیچیده ای مواجه نبودیم. یک مراحل نه چندان سختی طی می شد و دسته چک را دریافت می کردیم. اما دیگر همچین خبری نیست! یکی از اهداف اصلی قانونگذار در اصلاح قانون صدور چک آن بوده است که تا جای ممکن جلوی چک های بلامحل را بگیرد و برای اینکار سعی کرده است که از همان اول با عدم اراِئه دسته چک این کار را انجام دهد.

اینکه این ابداع چقدر خوب و چقدر بد است را گذشت زمان به خوبی نشان می دهد اما یک نکته خیلی واضح است و آن نکته این است که سخت گیری بیش از حد در بحث چک در نهایت ممکن است حتی به رکود اقتصادی بینجامد. مخصوصا که طبق آماری که در گفته های نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی شنیده می شود، مبادلات چکی در بازار بیش از ۴۰ درصد است!

 

سومین تغییر، ضمانت اجرا های شدید

حتی اگر چیز زیادی درباره تحولات قانون چک ندانید حتما موارد سخت گیرانه ماده ۵ مکرر به گوشتان خورده است!

 

شاید بی راه نباشد که بگوییم سخت گیرانه ترین تغییر، همین مورد باشد!

چند وقتی است که یکی از دوستانم قصد دریافت دسته چک داشت اما وقتی متوجه شد که اگر چکش برگشت بخورد چه بلایی ممکن است سرش بیاید به کلی منصرف شد!

طبق قانون جدید چک اگر چک کسی برگشت بخورد:

 

  • هیچ حساب دیگری برایش افتتاح نمی شود
  • هیچ کارت بانکی برایش صادر نمی شود
  • حساب های شما نزد بانک ها و موسسات مسدود می شود و به آن دسترسی نخواهید داشت
  • هیچ تسهیلات بانکی یا ضمانت نامه ارزی یا ریالی به شما تعلق نمی گیرد
  • و اگر نیاز به اعتبارات اسنادی ارزی یا ریالی داشته باشید، نمی توانید نیازتان را رفع کنید!

 

اینکه این اندازه سخت گیری لازم است یا خیر خود شما قضاوت کنید!

اما در کل به نظر نمی رسد که همیشه سختگیری نتیجه مطلوب به بار آورد. مواردی که نام بردیم فقط باعث می شود بسیاری از کسانیکه دسته چک دارند دیگر جرئت چک کشیدن نداشته باشند و از طرفی بعضی از کسب و کار ها که با چک کار می کنند به خطر بیفتند.

 

البته این ضمانت اجرا ها که به آن اشاره کردیم یک استثنا مهم دارد که درباره آن به صورت مفصل در دورهمی بررسی فانون جدید چک صحبت کردیم. ( برای دانلود فایل صوتی جلسه اینجا کلیک کنید)

 

چهارمین تغییر، پیش بینی چک موردی

چند وقت پیش با سوالی مواجه شدم که جواب دقیقی برای آن نمی شد ارائه داد. اما با وضع مقررات جدید به راحتی می توان برای آن راهکار ارائه داد. برای اینکه متوجه شوید درباره چه موضوعی صحبت می کنم کافی است فیلم زیر را ببینید.

 

 

به جرئت می گویم که یکی از بهترین نوآوری های قانون جدید، پیش بینی چک موردی است.

وقتی که نیاز به دسته چک ندارید و اصلا کسب و کار شما وابسته به چک نیست، اما بنا به شرایطی بهتر است که چک داشته باشید می توانید از چک موردی استفاده کنید. البته یک ایراد و ترفند بسیار مهم در خصوص چک موردی وجود دارد که درباره آن در دورهمی بررسی قانون جدید چک مفصل صحبت کردیم و تمام زیر و بم های آن را بین کردیم. ( برای دانلود فایل صوتی دورهمی اینجا کلیک کنید)

اما اگر فیلم را کامل تماشا کرده باشید حتما برایتان سوال پیش آمده که منظورم از آن یک نکته خیلی مهم چست؟ نکته مهمی که در فیلم به آن اشاره کردم آن است که اگر چک موردی داشته باشید ( حتی فقط یک فقره) و چک شما با برگشت مواجه شود تمام ضمانت اجرا های ماده ۵ مکرر درباره شما هم اعمال می شود و از این جهت با کسیکه دسته چک دارد تفاوتی ندارید! پس اگر قصد دریافت چک موردی داشتید به این نکته هم نیم نگاهی داشته باشید.

 

 

محمدرضا فرضی پور

 

پنجمین تغییر، پرداخت مبلغ چک به میزان موجودی حساب

 

بسیاری از مواقع ممکن است پیش بیاید که از کسی چکی داریم اما وقتی آن را برای نقد شدن به بانک ارائه می دهیم بانک آن را پاس نمی کند. نه به این دلیل که حساب پول ندارد به این دلیل که حساب به اندازه کافی پول ندارد.

تقریبا در هیچ موردی بانک همان میزانی که پول در حساب است را به شما نمی دهد ( هر چند در ماده ۵ قانون سابق همچین موردی پیش بینی شده بود)

 

اما طبق آنچه که در ماده ۴ قانون جدید آمده است بانک ها وظیفه دارند که در این موارد حتما و حتما موجودی حساب را به شما پرداخت کنند و نسبت به کسری وجه گواهی عدم پرداخت صادر نمایند.

 

 

در این مقاله ۵ ابداع جدید قانون اصلاح صدور چک را با هم بررسی کردیم. اما کار به همین جا ختم نمی شود. ۵ تغییر دیگر که مهم ترین تغییر هم در آن است را در مقاله بعدی بخوانید.

 

 

نظر ۲ نفر از شرکت کنندگان در دورهمی بررسی قانون جدید چک را ببینید!

 

 

 

بدون دیدگاه

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

0